Jak powinno być przygotowane drewno na więźbę dachową?

Drewno jest naturalnym materiałem konstrukcyjnym, który dzięki swoim właściwościom, powszechnej dostępności oraz łatwości obróbki bardzo dobrze sprawdza się jako konstrukcja dachowa. Cechami, które mają decydujące znaczenie przy kształtowaniu drewnianej konstrukcji nośnej są jego właściwości mechaniczne, które z uwagi na niejednorodność materiału są bardzo zróżnicowane. Trzeba mieć na uwadze, że drewno zupełnie inaczej zachowuje się, gdy jest obciążone wzdłuż bądź w poprzek włókien.

Więźba dachowa w trakcie realizacji.

Klasa wytrzymałościowa i jakość

O właściwościach mechanicznych drewna jako surowca do wznoszenia konstrukcji informuje  jego klasa wytrzymałościowa – w Polsce najczęściej stosuje się drewno klasy C24 oraz C27, gdzie wskazana liczba oznacza wytrzymałość na zginanie, pozyskaną w normowych warunkach, a oznaczenie literowe ‘C’ - drzewa iglaste, wśród których stosuje się przeważnie sosnę oraz świerk.

Przy klasyfikacji przydatności drewna do wykonywania konstrukcji bardzo duże znaczenie ma ocena wizualna. Wady takie jak sęki, pęknięcia, zmiany koloru, czy zgnilizna mogą całkowicie przekreślić przydatność surowca. Taka selekcja przeprowadzana jest w tartaku co sprawia, że na oferowanym odbiorcom materiale konstrukcyjnym takie wady nie powinny występować. Warto zatem dokładnie obejrzeć zamówione drewno.

Drewno przygotowane do montażu.

 Przygotowanie i zabezpieczanie drewna konstrukcyjnego

Podstawowym warunkiem stawianym temu materiałowi jest odpowiednia wilgotność. Ogólnie przyjmuje się, że nie powinna ona przekraczać 18%. Wymagania dotyczące wilgotności są jednak zróżnicowane z uwagi na przyjętą metodę impregnacji. Im mniej wydajny jest sposób impregnacji, tym drewno poddawane zabiegowi powinno cechować się niższą wilgotnością, co umożliwia skuteczne zabezpieczenie materiału. Wbudowanie w konstrukcję niewystarczająco wysuszonych elementów drewnianych sprawia, że materiał schnie już w trakcie swojej pracy kurcząc się, co wywołuje dodatkowe naprężenia w konstrukcji.  W konsekwencji może dojść np. do luzowania się połączeń. Zdarza się, że wysuszone drewno z tartaku musi spędzić jakiś czas na budowie - wówczas należy zadbać o jego właściwe przechowywanie. Na ogół zabezpiecza się je przed czynnikami atmosferycznymi przykrywając szczelnie folią budowlaną.

Metody impregnacji

Bardzo ważnym zabiegiem, któremu musi zostać poddane drewno przydatne konstrukcyjnie, jest wspomniana już wyżej impregnacja. Pozwala ona zabezpieczyć materiał przed szkodliwym działaniem czynników biologicznych, tj. grzybów, pleśni, owadów. Powszechnie stosuje się kilka podstawowych metod impregnacji. Najprostszą jest nanoszenie preparatu poprzez malowanie bądź natryskiwanie na powierzchnię. Jest to metoda na tyle nieskomplikowana, że przeprowadzić ją może każdy, stosując się jedynie do zaleceń producenta preparatu co do jego czasu wysychania i koniecznej do zastosowania ilości warstw. Metodą wykorzystywaną najczęściej w tartakach, która pozwala szybciej i dokładniej zabezpieczyć drewno jest impregnacja zanurzeniowa. Drewno przez ściśle określony czas poddawane jest kąpieli, podczas której impregnat ma możliwość głębszej penetracji w porównaniu do nakładania preparatu poprzez malowanie. Metoda ta jest jednak droższa z uwagi na duże zużycie impregnatu, którym musi zostać wypełniona wanna.

Najbardziej zaawansowaną ze stosowanych powszechnie metod jest impregnacja ciśnieniowa, gdzie w specjalnie przystosowanej maszynie umieszcza się drewno i w odpowiednich warunkach temperatury i ciśnienia przeprowadza impregnację. Z uwagi na to, że ta metoda wymaga zastosowania właściwego sprzętu, przeprowadza się ją wyłącznie w wyspecjalizowanych zakładach. Należy pamiętać również, że zakupienie zaimpregnowanego drewna w tartaku nie kończy problemu jego zabezpieczania. W trakcie wykonywania konstrukcji, elementy drewniane są poddawane obróbce – są przycinane, nawiercane są otwory itp. Odsłonięte w ten sposób drewno należy ręcznie zabezpieczyć na placu budowy. W celu upewnienia się, że każdy fragment został dokładnie zabezpieczony, do impregnatów dodaje się barwniki, stąd na budowach zaobserwować można np. nienaturalnie zielone drewno.

 Więźba poddana impregnacji z barwnikiem zielonym.

W celu ochrony drewna stosuje się również metody niechemiczne, wśród których wyróżnić można suszenie komorowe, które pozwala znacząco obniżyć wilgotność drewna oraz struganie. Poprzez skrawanie elementów drewnianych uzyskuje się gładką powierzchnię, która oprócz estetycznych walorów, pomaga chronić drewno. Podwyższona zostaje ognioodporność, która jest newralgiczną cechą konstrukcji drewnianych – czas potrzebny na zajęcie konstrukcji przez płomienie zostaje wydłużony, co zwiększa szansę na bezpieczne wydostanie się z płonącego budynku. Gładka powierzchnia utrudnia również przedostawanie się szkodników do wnętrza elementu drewnianego.

Szereg pozytywnych cech oraz proekologiczne tendencje na rynku budowlanym sprawiają, że drewno nie ma konkurencji wśród materiałów budowlanych, które mogłyby zastąpić tradycyjną więźbę i przez najbliższe lata pozostanie wiodącym budulcem konstrukcji dachowych.